Baby Blues to stan pojawiający się najczęściej około 3-5 doby po porodzie wraz z tzw. nawałem mlecznym, nadmiernej i nie dostosowanej jeszcze do potrzeb dziecka produkcji mleka. W tym okresie kobieta może odczuwać rozchwianie emocjonalne pod wpływem gwałtownych zmian hormonalnych objawiające się poczuciem niekompetencji, zagubienia, bezradności, płaczliwością, przerażeniem nową rolą, rozczarowaniem macierzyństwem. Jest to okres przejściowy i mija po około 2 tygodniach. Ważne jest, aby w tym czasie kobieta otrzymała wsparcie osób bliskich (przede wszystkim męża/partnera), by mogła uwierzyć, że przezwyciężenie trudności jest możliwe.

Według rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2004 r. kobiecie w czasie ciąży przysługują określone świadczenia profilaktyczne oraz badania diagnostycznie, w ramach NFZ. Wykaz tych świadczeń został przedstawiony poniżej.
1. Termin badania
2. Świadczenia profilaktyczne wykonywane przez lekarza lub położną i działania w zakresie promocji zdrowia
3. Badania diagnostyczne i konsultacje medyczne

Do 10 tyg. ciąży

1. Badanie ogólne podmiotowe i przedmiotowe
2. Badanie ginekologiczne we wzierniku i zestawione)
3. Ocena pH wydzieliny pochwowej
4. Ocena wydzieliny pochwowej (test z KOH)
5. Badanie cytologiczne
6. Pomiar ciśnienia tętniczego krwi
7. Badanie piersi
8. Pomiar wysokości ciała
9. Pomiar masy ciała
10. Indeks masy ciała
11 . Ocena ryzyka ciążowego
12. Propagowanie zdrowego stylu życia
13. W przypadku opieki sprawowanej przez położną podstawowej opieki zdrowotnej lub lekarza podstawowej opieki zdrowotnej - obowiązkowa konsultacja lekarza ginekologa
14. Grupa krwi i Rh (jeżeli nie wykonano przed ciążą)
15. Przeciwciała odpornościowe (Odczyn Coombsa)
16. Morfologia krwi
17. Badanie ogólne moczu
18. Badanie poziomu glukozy we krwi na czczo
19. VDRL
20. Przeciwciała anty-HIV (u kobiet w okresie ciąży z podwyższonym ryzykiem po uprzednim uzyskaniu zgody - z poradą przed pobraniem krwi i po uzyskaniu wyniku) oraz oznaczenie przeciwciał anty-HIV u partnera ciężarnej po uprzednim uzyskaniu zgody
21. Konsultacja lekarza dentysty z oceną stanu uzębienia liczbą PUW-z, stanu przyzębia i błony śluzowej jamy ustnej. Edukacja prozdrowotna w zakresie zdrowia jamy ustnej matki i wpływu diety na prawidłowy rozwój narządu żucia u dziecka. Profilaktyka indywidualna

11-14 tydz. ciąży

1. Badanie ogólne podmiotowe i przedmiotowe
2. Badanie ginekologiczne (we wzierniku i zestawione)
3. Pomiar ciśnienia tętniczego krwi
4. Pomiar masy ciała
5. Ocena ryzyka ciążowego
6. Propagowanie zdrowego stylu życia
7. Badanie ultrasonograficzne

15-20 tydz. ciąży

1. Badanie ogólne podmiotowe i przedmiotowe
2. Badanie ginekologiczne (we wzierniku i zestawione)
3. Ocena pH wydzieliny pochwowej
4. Pomiar ciśnienia tętniczego krwi
5. Pomiar masy ciała
6. Ocena ryzyka ciążowego
7. Propagowanie zdrowego stylu życia
8. Morfologia krwi
9. Badanie ogólne moczu
10. Przeciwciała anty-Rh u kobiet z Rh (-)

21-26 tydz. ciąży

1. Badanie ogólne podmiotowe i przedmiotowe
2. Badanie położnicze zewnętrzne (w tym ocena wysokości dna macicy)
3. Ocena czynności serca płodu
4. Pomiar ciśnienia tętniczego krwi
5. Pomiar masy ciała
6. Ocena ryzyka ciążowego
7. Propagowanie zdrowego stylu życia
8. Przygotowanie do porodu, połogu, karmienia piersią i rodzicielstwa
9. Badanie poziomu glukozy we krwi 1 godz. po doustnym podaniu 50 g glukozy
10. Badanie ultrasonograficzne

27-32 tydz. ciąży

1. Badanie ogólne podmiotowe i przedmiotowe
2. Badanie ginekologiczne (we wzierniku i zestawione) oraz ocena wysokości dna macicy
3. Ocena pH wydzieliny pochwowej
4. Ocena czynności serca płodu
5. Pomiar ciśnienia tętniczego krwi
6. Pomiar masy ciała
7. Ocena ryzyka ciążowego
8. Propagowanie zdrowego stylu życia
9. Przygotowanie do porodu, połogu, karmienia piersią i rodzicielstwa
10. Morfologia krwi
11. Badanie ogólne moczu
12. Przeciwciała odpornościowe
13. Badanie poziomu glukozy we krwi na czczo i 2 godz. po podaniu doustnym 75 g glukozy (w przypadku nieprawidłowego testu z 50 g glukozy). W przypadku występowania wskazań -podanie globuliny anty-D (28-30 tydz. ciąży)

33-37 tydz. ciąży

1. Badanie ogólne podmiotowe i przedmiotowe
2. Badanie położnicze zewnętrzne (w tym ocena wysokości dna macicy)
3. Ocena wymiarów miednicy
4. Badanie ginekologiczne (we wzierniku i zestawione)
5. Ocena pH wydzieliny pochwowej
6. Ocena czynności serca płodu
7. Pomiar ciśnienia tętniczego krwi
8. Badanie piersi
9. Pomiar masy ciała
10. Ocena ruchliwości płodu
11. Ocena ryzyka ciążowego
12. Propagowanie zdrowego stylu życia
13. Przygotowanie do porodu, połogu, karmienia piersią i rodzicielstwa
14. W przypadku opieki sprawowanej przez położną podstawowej opieki zdrowotnej lub lekarza podstawowej opieki zdrowotnej - obowiązkowa konsultacja lekarza ginekologa
15. Morfologia krwi
16. Badanie ogólne moczu
17. VDRL
18. Antygen HBS
19. Aminotransferazy
20. Przeciwciała anty-HIV (u kobiet w okresie ciąży z podwyższonym ryzykiem po uprzednim uzyskaniu zgody - z poradą przed pobraniem krwi i po uzyskaniu wyniku)
21. Badanie ultrasonograficzne
22. Konsultacja lekarza dentysty z oceną stanu uzębienia liczbą PUW-z, stanu przyzębia i błony śluzowej jamy ustnej. Kontynuacja edukacji prozdrowotnej ze szczególnym uwzględnieniem znaczenia odpowiedniej diety i higieny jamy ustnej matki i dziecka

38-39 tydz. ciąży

1. Badanie ogólne podmiotowe i przedmiotowe
2. Badanie położnicze zewnętrzne (w tym ocena wysokości dna macicy)
3. Badanie ginekologiczne (we wzierniku i zestawione)
4. Ocena czynności serca płodu
5. Pomiar ciśnienia tętniczego krwi
6. Pomiar masy ciała
7. Ocena ruchliwości płodu
8. Ocena ryzyka ciążowego
9. Propagowanie zdrowego stylu życia
10. Przygotowanie do porodu, połogu, karmienia piersią i rodzicielstwa
11. W przypadku opieki sprawowanej przez położną podstawowej opieki zdrowotnej lub lekarza podstawowej opieki zdrowotnej - obowiązkowa konsultacja lekarza ginekologa
12. Badanie ogólne moczu
13. Morfologia krwi

40-41 tydz. ciąży

1. Badanie ogólne podmiotowe i przedmiotowe 2. Badanie położnicze (w tym ocena wysokości dna macicy)
3. Badanie ginekologiczne (we wzierniku i zestawione)
4. Ocena czynności serca płodu
5. Pomiar ciśnienia tętniczego krwi
6. Pomiar masy ciała
7. Ocena ruchliwości płodu
8. Ocena ryzyka ciążowego
9. Propagowanie zdrowego stylu życia
10. Przygotowanie do porodu, połogu, karmienia piersią i rodzicielstwa
11. Skierowanie do szpitala
12. Badanie ogólne moczu
13. Morfologia krwi

Program badań prenatalnych:
Kobieta w ciąży ma także prawo do badań prenatalnych, musi jednak spełniać przynajmniej jeden z poniższych kryteriów:

- ukończone 35 lat - aberracje chromosomalne u płodu w poprzedniej ciąży - występowanie w rodzinie strukturalnych aberracji chromosomalnych - znacznie zwiększone ryzyko urodzenia dziecka dotkniętego chorobą uwarunkowaną monogenicznie lub wieloczynnikowo - nieprawidłowe stężenie biochemicznych markerów dobrostanu lub nieprawidłowy wynik badania USG w obecnej ciąży

Zalecenia Ministra Zdrowia wydają się jednak nie wystarczające, dlatego jeżeli lekarz prowadzący nie zleci nic z poza przedstawionej powyżej listy, warto dopytać się o możliwość zrobienia następujących badań:

- przeciwciała przeciw różyczce, toksoplazmozie, cytomegalii (CMV) (badanie wykonuje się na początku ciąży, szczególnie gdy nie było przeprowadzane przed ciążą)
- antygen HBS także na początku ciąży
- przy ujemnym czynniku Rh, badanie przeciwciał anty Rh pod koniec 4., 7. oraz w 9. miesiącu ciąży
- w 36-37 tygodniu ciąży wymaz z szyjki macicy na posiew w kierunku Streptoccocus agalactiae (paciorkowiec)

Artykuł na podstawie informacji z: NFZ

Zwyczajowo badaniami prenatalnymi określa się badania informujące o stanie płodu. Badania prenatalne dzielą się na dwie kategorie - inwazyjne i nieinwazyjne. Badania inwazyjne łączą się z ingerencją w organizm matki bądź płodu i mogą być szkodliwe. Badania nieinwazyjne są dla matki i dziecka nieszkodliwe. Badania prenatalne, z którymi masz największe szanse się zetknąć: Nieinwazyjne - USG (ultrasonogram), test PAPP-A, test potrójny Inwazyjne - biopsja kosmówki, amniopunkcja i kordocenteza. Kobieta w ciąży ma także prawo do szczegółowych badań prenatalnych (tj. USG genetyczne, test PAPP-A, test potrójny, badania inwazyjne), musi jednak spełniać przynajmniej jeden z poniższych kryteriów: - ukończone 35 lat - aberracje chromosomalne występujące u płodu w poprzedniej ciąży - występowanie w rodzinie strukturalnych aberracji chromosomalnych - znacznie zwiększone ryzyko urodzenia dziecka dotkniętego chorobą uwarunkowaną monogenicznie lub wieloczynnikowo - nieprawidłowe stężenie biochemicznych markerów dobrostanu lub nieprawidłowy wynik badania USG w obecnej ciąży

hCG (gonadotropina kosmówkowa) jest hormonem wytwarzanym od 8-go dnia ciąży przez zarodek a potem przez łożysko. Standardowo ciążę potwierdza się/wykrywa, badając poziom tego hormonu we krwi kobiety albo w moczu (tzw. "test sikany"). Hormon ten produkowany jest przez cały okres ciąży. Gonadotropina kosmówkowa jest produkowana wyłącznie przez kosmówkę (trofoblast) oraz przez komórki nowotwora złośliwego. Jej podwyższony poziom, gdy nie jest się w ciąży, powinien być sygnałem do natychmiastowego udania się do lekarza.

Białkomocz to obecność białka w moczu ciężarnej może być sygnałem infekcji dróg moczowych, zatrucia ciążowego (szczególnie jeżeli występuje wraz z opuchlizną i podwyższonym ciśnieniem), czy uszkodzeń nerek. Jeżeli standardowe badanie moczu wykryje obecność białka powinnaś to jak najszybciej skonsultować z lekarzem.

Biopsja kosmówki (CVS, chronic villus sampling) jest inwazyjnym badaniem prenatalnym. Polega na pobraniu kosmków kosmówki poprzez szyjkę macicy albo przebrzusznie. Wykonywana jest pomiędzy 9-tym a 12-tym tygodniem ciąży. Zwiększa prawdopodobieństwo poronienia o ok. 1%. Biopsję kosmówki wykonuje się w celu wykluczenia wybranych wad genetycznych płodu.