Ciąża funkcjonuje w świadomości społecznej jako pewien błogostan, w którym szczęśliwa mama rozkoszuje się wzrostem i rozwojem dziecka. Zwykle tak nie jest. Mówi się też, że „ciąża to nie choroba”. To prawda, ale faktycznie jest to stan stosunkowo niezdrowy i obarczony ryzykiem wielu powikłań.

Ryzyko wystąpienia cholestazy szacowane jest na 1-2%, natomiast możliwość powtórnego wystąpienia w kolejnej ciąży dochodzi do 60-70%. Ryzyko pojawienia się zatrucia ciążowego (gestozy) wynosi 6 do 8%, a w przypadku

, gdy pojawi się przed 30-tym tygodniem ciąży, zagrożenie ponownego wystąpienia w następnej ciąży rośnie do 40%. Cukrzycą ciążową obarczone jest 3 do 10% ciąż, a ryzyko powtórnego pojawienia się cukrzycy w kolejnej ciąży wynosi około 30%.

Nie zapominajmy także o pomniejszych problemach, jak bóle kręgosłupa, zespół cieśni nadgarstka, obrzęki kończyn, zgaga i mdłości, hemoroidy, żylaki, regurgitacja, bóle miednicy.  A nawet częstsze oddawanie moczu.

Oprócz tego w ciąży kurczą się organy wewnętrzne, powiększa się ilość krwi obwodowej, waga rośnie o 10-30 kg, a ciężarna często doświadcza huśtawki emocjonalnej.

Niektóre dolegliwości są przykre i uciążliwe dla ciężarnej, ale przebiegają bez ryzyka dla prawidłowego rozwoju płodu i matki. Niektóre zagrażają życiu i zdrowiu dziecka albo i matce i dziecku. Lekarze czasami unikają rozmowy na ten temat, kierując się przekonaniem, że lepiej nie demonizować powikłań i nie stresować przyszłej matki. Taka postawa jest poniekąd zrozumiała, ale działa zdecydowanie na niekorzyść, jeśli usypia czujność ciężarnej. Wiele schorzeń zarówno przyszłej matki jak i płodu można leczyć z powodzeniem w trakcie ciąży.

Co robić, gdy pierwsza ciąża była trudna — z gestozą albo cukrzycą czy cholestazą, skończyła się poronieniem, przedwcześnie albo dziecko urodziło się chore, a chcemy mieć więcej dzieci?

Przede wszystkim dokładnie dowiedz się, jakie były powikłania oraz co mogło być ich przyczyną. Skompletuj dokumentację medyczną, przeczytaj dostępne opracowania na dany temat. Nie stroń od podręczników do położnictwa. Zmuś lekarza prowadzącego w szpitalu do dokładnego wytłumaczenia, co się stało. Nie daj się zbyć lekarskim „pani tego nie zrozumie”, bądź „a po co to pani, przecież nic dwa razy się nie zdarza...” lub innymi tego typu wymówkami. Lekarz ma obowiązek tak wytłumaczyć sytuację, żeby każda z nas ją dobrze zrozumiała.

Jeszcze przed planowaniem ponownej ciąży znajdź lekarza, który zgodziłby się ją poprowadzić, wiedząc o wcześniejszych komplikacjach. Lekarz powinien być specjalistą, mieć duże doświadczenie w prowadzeniu powikłanych ciąż, najlepiej żeby pracował w szpitalu (jeżeli to możliwe, w szpitalu klinicznym lokalnego Uniwersytetu Medycznego). Nie mniej ważne jest, żeby potrafił wejść w dobry kontakt z pacjentką. Musisz czuć do niego zaufanie. Lekarz powinien wspierać cię psychicznie w czasie ciąży. Dobrze jest też, gdy można do niego w każdej chwili zadzwonić, żeby się skonsultować. Warto jest rozważyć prowadzenie ciąży u lekarzy, których poznało się na oddziale szpitalnym w trakcie poprzedniej ciąży lub też dowiedzieć się z sieci, od „znajomych i krewnych królika” o dobrych położnikach, specjalizujących się w ciążach powikłanych.

Skonsultuj się z psychologiem, aby dowiedzieć się, jakie powinnaś mieć nastawienie w ciąży i jak myśleć w ciąży, żeby nie panikować i nie utrudniać przebiegu ciąży, zachowując spokój ducha i umysłu, konieczny do świadomej współpracy z lekarzem. Serio, serio, następna ciąża po trudnej ciąży będzie trudna, nawet jeżeli będzie zupełnie zdrowa i podręcznikowa, wiem o tym z autopsji.

Musisz także poznać swoje prawa i egzekwować je. Przykładowo, kobiecie po dwóch poronieniach przysługuje zestaw badań mających na celu wyjaśnienie co mogło być przyczyną poronień — m.in. określenie kariotypu jej i partnera. Wiele z tych badań (np. na czynniki krzepliwości krwi) trzeba wykonać w niedługim czasie po poronieniu. Jeżeli wasze dziecko ma wadę wrodzoną uwarunkowaną genetycznie lub w rodzinie występowały choroby genetyczne, masz prawo do USG genetycznego (w ramach NFZ) oraz inwazyjnych badań prenatalnych.

Dowiedz się, jaki zestaw badań powinnaś zrobić w ciąży i gdzie możesz je zrobić.

USG genetyczne w ramach NFZ można zrobić w Warszawie w kilku miejscach — m.in. w Instytucie Matki i Dziecka. W ubiegłym roku można było też wykonać je w przychodni Multi-Med na ul. Waryńskiego (na podstawie skierowania od lekarza prowadzącego ciążę, który ma podpisaną umowę z NFZ-tem).

Aby mieć pewność, że dostaniesz skierowanie na wszystkie potrzebne badania, jeżeli ciążę będziesz prowadzić prywatnie, najlepiej równolegle chodź na wizyty do lekarza z osiedlowej przychodni.

Dowiedz się dokładnie, na jakie niepokojące objawy powinnaś zwracać uwagę. W razie ich wystąpienia niezwłocznie kontaktuj się z lekarzem albo od razu jedź na Izbę Przyjęć w przypadku pojawienia się tych bardziej niepokojących, jak na przykład krwawienie czy białkomocz.

I miej nadzieję, że to, co złe, już się nie powtórzy. Nawet w przypadku cholestazy w 30% kolejnych ciąż to powikłanie nie występuje.